De Lula van NL heet straks Emile Roemer, dankzij PvdA

Lula kust opvolger Dilma Rousseff

Volgens de peiling van Maurice de Hond van vandaag wordt het een nek-aan-nek race tussen de SP, in de peiling op 34 zetels, en de VVD met 32 voorspelde zetels. De sociaal-democraten van Diederik Samsom peilen 17 zetels als er vandaag verkiezingen zouden worden gehouden. PvdA-voorzitter Spekman vond het dus nodig de aanval op de SP te openen door ze ‘een risico voor de economie’ te noemen. Deze strategie van de PvdA werkt niet en gaat de SP de grootste linkse partij van Nederland maken. En Roemer wellicht premier.

We schrijven de zomer van 2002 en de Braziliaanse oud-vakbondsleider Luiz Inácio ‘Lula’ da Silva is verwikkeld in een bittere strijd om het presidentschap. Zijn tegenstander is José Serra van de Braziliaanse sociaal-democratische partij. Er staat veel op het spel: Brazilie verkeert in economisch zwaar weer. Eind jaren negentig werd Zuid-Amerika getroffen door een flinke financiele en economische crisis. Buurland Argentinie bezweek onder zijn schulden en de waarde van de Argentijnse peso stortte in. Een politieke crisis was het gevolg: de Argentijnen versleten in 2002 maarliefst vijf presidenten. Overal op het continent broeide sociale onrust. Momenteel een herkenbaar scenario voor menig lijsttrekker in Nederland. Een geschiedenis waar men van kan leren en profiteren.

Lula’s boodschap was eenvoudig: de financiele economie is een papieren werkelijkheid en werkt niet -het maakt niets. De gewone man draait telkens op voor de misstappen door de begeerten van banken en hedge-fondsen. Lula propageerde een eerlijker verdeling van de welvaart, toegang tot gratis zorg en onderwijs voor iedereen en een sterke industrie. Hoe?
Door te gaan expirimenteren. Sociaal te innoveren. Het anders te doen dan de boekjes voorschreven. Zo werden privatiseringen gestopt of teruggedraaid door nationalisaties. Een tijdelijk zeer ruim monetair beleid (ja, de geldpers!) leidde tot een explosie van startende bedrijven en een bloeiende industrie door goedkope kredieten. Nieuwe basisscholen en een leger aan leraren werden opgeleid en aangenomen. Nieuwe snelwegen werden aangelegd, vaarwegen uitgediept en havens opgeknapt. Banken die overheidsgeld hadden ontvangen bleven (deels) in overheidshanden. Ze waren immers niet te vertrouwen en te belangrijk.

Laat dit nu allemaal precies de beleidswens van de SP zijn!

Hans Spekman zegt over Emile Roemer:

‘Het is nu geen tijd voor experimenten en daarom vind ik Roemer een risico’

Net als Roemer nu, kreeg Lula in die zomer van 2002 de wind van voren. Van wie? De sociaal-democraten van José Serra. Een overwinning van Lula zou Brazilie tot het Cuba van Zuid-Amerika maken. Die expirimenten zouden een enorm risico zijn. Kan het nog gelijksoortiger?
Jazeker. Spekman zei in het AD:

‘het gaat om het besef dat je het wel eerst met elkaar moet verdienen en dat Europa, hoe chagrijnig ik daar ook zelf van ben als we weer geld moeten geven, absoluut noodzakelijk is om uit deze crisis te komen’

Serra deed in september 2002 aan hetzelfde verontschuldigingssocialisme:

‘het is pijnlijk om geld te betalen aan het IMF en hoge rentes aan obligatiehouders, maar het is de enige manier om Brazilie niet de paria van de wereld te laten worden’

De lichten gaan anders uit mensen!

En dan los van de inhoud is er nog de vraag of Emile Roemer wel geschikt is voor het premierschap. Die vraag is Spekman niet voorgelegd maar Elsevier beantwoordde hem negatief: ‘te licht voor het torentje’, aldus (oud)partijgenoten en oud collega’s van de SP voorman. Het is bijna geen toeval meer te noemen, maar ook die aantijgingen kreeg de charismatische Lula voor zijn voeten geworpen:

‘Geen bestuurlijke ervaring en vooral veel geroep vanuit de achterste bankjes van het congres’

Aldus tegenstanders.

Lula won de verkiezingen in de tweede ronde met 61% van de stemmen. Een monsterzege. En die overwinning heeft ‘ie te danken gehad aan zijn charisma en de aanvallen van zijn tegenstander. Want: hoe vaker gematigd links wees op de risico’s van een overwinning door de Arbeiderspartij, hoe meer kiezers zij wonnen. De Brazilianen hadden namelijk genoeg van de beproefte recepten. Het moest echt radicaal anders.

Het zou Roemer zomaar kunnen overkomen: de pal-position op links. Dankzij het geruzie bij GroenLinks en de conservatieve -tegen expirimenten gekeerde- en op aannames berustte aanvallen van de PvdA.

Na acht jaar presidentschap is Luiz Inácio da Silva -liefkozend Lula- een gerespecteerde wereldleider. Brazilie is een geslaagd expiriment. Het is onder de Arbeiderspartij de zesde economie van de wereld geworden en veertig miljoen Brazilianen zijn uit de armoede getrokken. Tenslotte richtte hij, samen met de Argentijnse populistisch-linkse president Néstor Kirchner, de Unie van Zuid-Amerikaanse staten op. Een supranationaal verbond voor vrede en democratie in de regio. Geen EU maar dat ziet men hier ook niet als een positief voorbeeld. En de Braziliaanse sociaal-democraten? Veel stapten over naar de partij van Lula, anderen bleven. Als straf -door de Braziliaanse kiezer- uit het centrum van de macht verdwenen. Net als de sociaal-democraten in Argentinie. En in Chili. En Bolivia. En Peru. Allemaal landen waar het de afgelopen jaren vre-se-lijk mis is gegaan! *sarcasm*

About these ads